North Wales Weekly News column, 13th June 2018 / North Wales Weekly News column, 13 Mehefin 2018

Canada

Recess, the posh description of when parliament is not sitting, is a great opportunity to be in the Constituency and have some time with the family.  Not so easy these days though with the Ministry of Defence asking me to go to Canada to support a few export campaigns, meet Canadian Ministers and address the Standing Committee on Defence of the Canadian Parliament. 

It was a good visit, constructive and interesting and it was revealing to witness at first hand the real affection that the Canadians have for the UK.  I was also fascinated to witness the very natural and comprehensive bilingualism at work with Members of Parliament freely addressing me and asking questions in both French and English.  I do find it remarkable and rather admirable that the people of Quebec, whilst very settled within the Canadian federation, have maintained their language and customs despite being a small island of 8 million people in a sea of 340 million mainly English speaking North Americans.  I have no doubt that the sense of identity and national awareness in Canada is, in no small part, due to the distinctiveness of their bilingual civic life.

 

Deganwy Prom Day

Landing back at Heathrow I was aware that volunteers were probably out in force preparing for the annual Deganwy Prom Day which was, from what I gather, a fantastic success.  I was pleased to hear that and regret not being in attendance but I have no doubt that the numbers who turned out were a great source of pride for all the volunteers and, let’s be honest, a politician is probably the last thing you want to see on a beautiful summer day in Deganwy!

 

Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Conwy 2019

I was pleased to catch-up with Trystan Lewis on Friday.  Trystan, well known as a choir leader, shop proprietor, singer, organ player and councillor is the Chair of the organising committee for the Eisteddfod and I doubt that a better candidate could have been chosen.  Whilst I am very proud and pleased that the Eisteddfod have chosen Llanrwst as the location for the 2019 event it should be remembered that this is an event for the people of Conwy County and everybody who wants to enjoy a dose of Welsh culture next August.

Trystan will throw himself into the work with his usual boundless enthusiasm.  He and his team of volunteers will deliver an Eisteddfod which will do us all proud.  I personally have no doubt that bringing the world to Llanrwst can be nothing other than a success.

 

Neville Yates

I was very sad to hear of the passing of Neville Yates, a man who knew the Conwy Valley and Llandudno Peninsula like the back of his hand.  A kind and unassuming man he was the proud consort to his wife Anne when she was the Mayor of Llandudno.  I will never forget the fun we had during the 2003 Assembly Election when he and I were basically a two man Conservative election campaign.  I will miss him and I extend my deepest sympathies to Anne, his family and his friends.   

 

 

Canada

Mae’r toriad, sef y disgrifiad crand o’r adeg pan nad yw’r senedd yn cyfarfod, yn gyfle gwych i fod yn yr Etholaeth a threulio rhywfaint o amser gyda'r teulu.  Nid yw hynny mor hawdd y dyddiau hyn, fodd bynnag, gyda'r Weinyddiaeth Amddiffyn yn gofyn i mi fynd i Ganada i gefnogi ambell ymgyrch allforio, i gwrdd â rhai o Weinidogion Canada ac annerch y Pwyllgor Sefydlog ar Amddiffyn yn Senedd Canada. 

Roedd yn ymweliad da - yn adeiladol a diddorol - ac roedd yn ddadlennol gweld drosof fy hunan gymaint o feddwl sydd gan bobl Canada o'r Deyrnas Unedig.  Roedd hi hefyd yn ddiddorol gweld dwyieithrwydd naturiol a chynhwysfawr iawn ar waith, gyda'r Aelodau Seneddol yn fy holi’n rhydd ac yn gofyn cwestiynau i mi yn y Ffrangeg a'r Saesneg.  Rydw i'n rhyfeddu, ac yn llawn edmygedd, wrth feddwl am Quebec - er ei bod wedi ymgartrefu'n fodlon iawn yn ffederasiwn Canada, y mae wedi cynnal ei iaith a'i arferion er ei bod yn ynys fach o 8 miliwn o bobl mewn môr o 340 miliwn o bobl sy'n siarad Saesneg yn bennaf yng ngogledd America.  Nid oes gennyf unrhyw amheuaeth bod yr ymdeimlad o hunaniaeth ac ymwybyddiaeth genedlaethol yng Nghanada i'w briodoli i raddau helaeth i natur unigryw eu bywyd dinesig dwyieithog.

 

Diwrnod Prom Deganwy

Wrth lanio yn ôl yn Heathrow, roeddwn i’n ymwybodol bod gwirfoddolwyr yn debygol o fod yn gweithio'n galed yn paratoi ar gyfer Diwrnod Prom blynyddol Deganwy, a oedd, o'r hyn a glywais, yn llwyddiant gwych.  Roeddwn yn falch o glywed hynny, a thrueni nad oedd modd i mi fod yn bresennol, ond nid oes gennyf unrhyw amheuaeth bod y niferoedd a fu yno yn destun llawer iawn o falchder i'r holl wirfoddolwyr. Waeth i ni fod yn onest, hefyd - mae'n debyg mai gwleidydd ydi'r peth olaf rydych chi eisiau ei weld ar ddiwrnod hyfryd o haf yn Neganwy!

 

Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Conwy 2019

Roeddwn i'n falch o gael sgwrs gyda Trystan Lewis ddydd Gwener.  Trystan, sy’n adnabyddus fel arweinydd côr, perchennog siop, canwr, chwaraewr organ a chynghorydd, yw Cadeirydd pwyllgor trefnu'r Eisteddfod, a go brin y gellid fod wedi dewis ymgeisydd gwell.  Er fy mod i’n falch iawn ac wrth fy modd bod yr Eisteddfod wedi dewis Llanrwst fel lleoliad ar gyfer yr Ŵyl yn 2019, dylid cofio mai digwyddiad i bobl Sir Conwy yw hwn, ac i bawb sydd eisiau mwynhau rhywfaint o ddiwylliant Cymru ym mis Awst flwyddyn nesaf.

Bydd Trystan yn ymroi’n llwyr i'r gwaith gyda'i frwdfrydedd diflino arferol.  Bydd ef a'i dîm o wirfoddolwyr yn cyflwyno Eisteddfod y byddwn ni i gyd yn ymfalchïo ynddi.  Yn bersonol, nid oes gennyf unrhyw amheuaeth y bydd dod â'r byd i Lanrwst yn llwyddiant ysgubol.

 

Neville Yates

Roeddwn yn drist iawn gennyf glywed fod Neville Yates wedi ein gadael ni - dyn a oedd yn adnabod Dyffryn Conwy a Phenrhyn Llandudno fel cefn ei law.  Yn ddyn caredig a diymhongar, roedd yn gymar balch i'w wraig Anne pan oedd hi'n Faer Llandudno.  Wna i byth anghofio’r hwyl a gawsom ni yn ystod Etholiad Cynulliad 2003 pan roedd yntau a minnau yn ymgyrch etholiadol Ceidwadol dau ddyn i bob pwrpas.  Byddaf yn gweld ei golli ac rwy’n anfon fy nghydymdeimlad dwysaf at Anne, ei deulu a'i ffrindiau.