Guto’s North Wales Weekly News column - 31st October 2018 // Colofn Guto yn y North Wales Weekly News - 31 Hydref 2018

This week we had a rather unique event – a budget on a Monday, the first in almost sixty years so no end of excitement for us political anoraks.  For everybody else it was more a case of what was in the budget and in my view, the Chancellor, Phillip Hammond delivered on many of the issues that I have worked on and campaigned for.

Of crucial importance in my view was the significant investment announced into Universal Credit (UC).  This significant and far reaching change has been much maligned and yet, in the limited way it has been rolled out, what I have seen during numerous visits to job centres is a success story.  The budget saw a further £1bn made available on top of £1.5bn last year to ensure that those moving from the current system into UC can be protected from any income reduction.  That is crucial and was an issue I had highlighted with other MPs.  Good news. 

However, just as important is the announcement of a further £1.7bn to ensure that the work elements of UC work well.  This, in simple terms, is a further reduction in the rate of clawback as those on UC work longer hours or receive better pay.  This is crucial and the whole point of the new system.  When I was elected in 2010 people in work and receiving tax credits could often lose more than 95% of each £1 they earned due to the withdrawal of benefits and payment of income tax and National Insurance.  That was a nonsense and this further change will ensure that every UC recipient will be better off for every extra hour worked and extra £1 earned.  That is great news for workers and a society where people can aspire to better.

When I was on the Public Accounts Committee we highlighted the need to deal with taxing on-line businesses in an appropriate manner – and the budget showed the UK leading the way with a new digital services tax.  This ensures that these large global businesses do not play the system to our cost.  Just as important however was the significant tax break announced for shops and others who pay business rates.  This will be very welcome news in High Streets across the UK.  I can only hope that businesses in Aberconwy and Wales will also benefit.  That will only happen if the Welsh Government follow suit.  With an extra £550m coming to the Welsh Government thanks to this budget they have no excuse not to act.

I was pleased to see the North Wales Growth Deal, which I kick started as a Minister in the Wales Office, has been allocated £120m.  This is a testament to the benefits of working together across North Wales and an indication that good old fashioned campaigning by papers such as the Daily Post and Weekly News can make a difference.  Well done.

Finally, I was pleased to see the Ministry of Defence allocated significant sums to ensure that no cuts to service levels or equipment plans will be needed.  The Secretary of State has battled hard (I hope I helped as a Minister) but this is a major vote of confidence in our armed forces and we should welcome the announcement warmly.

 

Digwyddodd rhywbeth eithaf unigryw yr wythnos hon. Cawsom gyllideb ar ddydd Llun - y gyntaf mewn bron i chwe deg mlynedd - felly roedd yna gyffro mawr i ni yn y byd gwleidyddol.  I bawb arall, beth oedd cynnwys y gyllideb oedd o ddiddordeb, ac yn fy marn i, mae’r Canghellor, Phillip Hammond wedi cyflawni ar nifer o’r materion rwyf i wedi gweithio arnyn nhw ac wedi ymgyrchu drostyn nhw.

Yn fy marn i, mae’r buddsoddiad sylweddol a gyhoeddwyd ar gyfer Credyd Cynhwysol yn hollbwysig.  Mae llawer o drafodaethau beirniadol wedi bod am y newid arwyddocaol a phellgyrhaeddol hwn. Ond o’r ffordd gyfyngedig y mae wedi cael ei gyflwyno’n raddol, ac o’r hyn rwyf wedi’i weld drwy ymweld â chanolfannau gwaith sawl tro, mae’n llwyddiannus.   Yn y gyllideb, roedd £1bn yn ychwanegol ar gael ar ben £1.5bn y llynedd i sicrhau bod y rheini sy’n symud o'r system bresennol i Gredyd Cynhwysol yn gallu cael eu gwarchod rhag unrhyw ostyngiad mewn incwm.   Mae hyn yn hollbwysig, ac yn fater yr oeddwn i wedi tynnu sylw ato gydag Aelodau Seneddol eraill. Newyddion da. 

Ond, mae’r cyhoeddiad bod £1.7bn yn ychwanegol ar gael i sicrhau bod elfennau gwaith Credyd Cynhwysol yn gweithio'n dda yr un mor bwysig.   Yn syml, mae hyn yn ostyngiad pellach yng nghyfradd adfachu, gan fod y rheini ar Gredyd Cynhwysol yn gweithio oriau hirach neu’n cael gwell tâl.  Mae hyn yn hollbwysig a dyma yw holl bwynt y system newydd.  Pan gefais i fy ethol yn 2010, roedd pobl mewn gwaith ac yn derbyn credydau treth yn aml yn gallu colli dros 95% o bob £1 roedden nhw’n ei hennill oherwydd bod budd-daliadau’n cael eu tynnu’n ôl a’u bod yn talu treth Incwm ac Yswiriant Gwladol.  Doedd hynny ddim yn gwneud synnwyr, a bydd y newid hwn nawr yn sicrhau bod pawb sy’n derbyn Credyd Cynhwysol yn well eu byd am bob awr ychwanegol maen nhw’n ei gweithio ac am bob £1 ychwanegol maen nhw’n ei hennill.   Mae hyn yn newyddion gwych i weithwyr ac i gymdeithas lle mae pobl yn gallu anelu i wella.

Pan oeddwn i ar y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus, fe wnaethon ni dynnu sylw at yr angen i ddelio â threthu busnesau ar-lein yn briodol - ac roedd y gyllideb yn dangos bod y DU yn arwain y ffordd gyda threth gwasanaethau digidol newydd.   Mae hyn yn sicrhau nad ydy’r busnesau mawr byd-eang yn chwarae’r system ar ein traul ni.  Roedd y fantais dreth sylweddol a gyhoeddwyd ar gyfer siopau ac eraill sy’n talu ardrethi busnes yr un mor bwysig hefyd.  Bydd y Stryd Fawr yn ein trefi ledled y DU yn croesawu’r newyddion hwn.  Gobeithio wir y bydd busnesau Aberconwy a Chymru yn cael budd o hyn hefyd.  Dim ond os bydd Llywodraeth Cymru yn dilyn yr un drefn y bydd hyn yn digwydd.  Gan fod Llywodraeth Cymru yn cael £550m yn ychwanegol diolch i’r gyllideb hon, does ganddyn nhw ddim esgus dros beidio â gweithredu.

Roeddwn i’n falch o weld bod swm o £120m wedi cael ei ddyrannu i Fargen Twf y Gogledd. Fi oedd yn gyfrifol am sbarduno’r Fargen hon pan oeddwn i’n Weinidog yn Swyddfa Cymru.  Mae hwn yn brawf o fanteision cydweithio ledled Gogledd Cymru ac yn arwydd bod ymgyrchu hen ffasiwn gan bapurau fel y Daily Post a’r Weekly News yn gallu gwneud gwahaniaeth.   Da iawn.

Yn olaf, roeddwn i’n falch o weld bod symiau sylweddol wedi’u dyrannu i’r Weinyddiaeth Amddiffyn i sicrhau na fydd angen gwneud unrhyw doriadau i’w lefelau gwasanaeth na chynlluniau o ran offer.  Mae’r Ysgrifennydd Gwladol wedi brwydro’n galed (a gobeithio fy mod innau wedi helpu fel Gweinidog) ond mae hyn yn dangos bod gennym ffydd yn ein lluoedd arfog, a dylem groesawu’r cyhoeddiad.